Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zoonozy to takie choroby, które przenoszone są ze zwierząt kręgowych na człowieka lub odwrotnie. W przypadku szczurów chorób tych jest tak wiele, że ich wymienianie, nie mówiąc już o opisie czy krótkiej charakterys- tyce, nie ma najmniejszego sensu. Wystarczy wspomnieć dżu- mę, której epidemie dziesiątkowały Europę przez wiele stuleci. Głównym rezerwuarem tej strasznej choroby były właśnie szczury, zaś ich ruchliwy charakter przyczyniał się do szybkiego jej rozprzestrzeniania. Na szczęście dla chowanych w domach szczurów laboratoryjnych te wszystkie choroby mają już tylko historyczne znaczenie. Zwierzęta laboratoryjne, w tym szczury, powinny być wolne od czynników chorobotwórczych niebez- piecznych dla człowieka. Selekcja, standaryzacja i stała profesjonalna opieka weteryna- ryjna poprzez setki pokoleń dała pożądane rezultaty. Dzisiejsze szczury laboratoryjne w niczym nie przypominają swoich dzikich przodków. Praca hodowlana spowodowała, że zwierzęta używane do badań nie stanowią dla człowieka zagrożenia. Oczywiście, może się zdarzyć, że ktoś od szczura zarazi się salmonellozą, ale prawdopodobieństwo jest znikome, a ponadto drobnoustroje z rodzaju Salmonella wywołujące chorobę znacznie częściej występują w jajach kurzych, z którymi wszyscy mają codziennie do czynienia. Argumenty pod tytułem „nie będzie szczura w domu, bo jeszcze się od niego czymś pozarażamy..." świadczą albo o przesadnej trosce o domowników, połączonej z brakiem konkretnej wiedzy na temat tych zwierząt, albo też są używane przez osobę szczurów nie lubiącą (a wtedy każdy argument jest równie dobry). Problem zdrowotny związany z hodowaniem szczurów w do- mu może stanowić alergia. Uczulenie na sierść zwierzęcą jest niestety dość popularną dolegliwością, zwłaszcza dotyczącą dzieci. Prowadzone w Polsce testy alergiczne nie mają oddziel- nych markerów na gryzonie, a tylko na sierść psów i kotów. Jeśli jednak pojawienie się szczura w domu zbiegnie się z reakcją alergiczną, trzeba udać się do lekarza specjalisty. W przeciwieństwie do szczurów laboratoryjnych dzikie szczury stanowią nieprzebrany rezerwuar wszelkiego rodzaju zarazków chorobotwórczych i pasożytów. Praktycznie nie ma na wolności szczurów wolnych od chorób, bądź też nie będących ich nosicielami. Związane jest to z trybem życia i odżywiania się tych zwierząt (są również padlinożercami i zarażają się także od padłych na skutek choroby zwierząt). Czynnikiem sprzyjającym rozprzestrzenianiu się chorób w po- pulacjach tych gryzoni jest ich stadny charakter. Pojedynczy osobnik stykając się z czynnikiem chorobotwórczym nie tylko zachorowuje sam, lecz również przenosi chorobę na inne szczury z tej samej kolonii. Książka ta poświęcona jest w części hodowlanej wyłącznie szczurom laboratoryjnym i od nich pochodzącym. Dzikie szczury, zarówno śniade, jak i wędrowne, nie nadają się do trzymania w domu i hodowli, gdyż stanowią zbyt duże za- grożenie ciężkimi chorobami. Jest bardzo prawdopodobne, że od czasu do czasu trafiają się gniazda z młodymi szczurami wędrownymi lub śniadymi będącymi w wieku, w którym nadają się one do odchowania i oswojenia. Sytuacje takie są szczególnie prawdopodobne w rejonach podmiejskich i na wsi. Przy posiada- niu pewnej wiedzy o hodowli szczurów chęć odchowania znalezionych młodych jest bardzo duża, niemniej trzeba sobie zdawać sprawę z ponoszonego ryzyka, obejmującego zarówno zwierzęta znajdujące się w domu, samego hodowcę, jak i miesz- kających razem z nim domowników.